Azerbaycan’da Okullarda Başörtüsüne Yasak
Nüfusunun yaklaşık yüzde 96’sı Müslüman olan Azerbaycan’da devlet okullarındaki yeni kıyafet düzenlemesi başörtüsü yasağını beraberinde getirdi. Kararda “başörtüsü” kelimesi açıkça yazılmasa da uygulamadaki sonuç dikkat çekti: Başörtülü öğrenciler okula alınmadı.
Azerbaycan Bakanlar Kurulu’nun 21 Eylül 2026 tarihli ve 309 sayılı kararıyla devlet genel eğitim kurumlarında öğrenci kıyafetlerine ilişkin kurallar değiştirildi.
Yeni düzenlemede, öğrencilerin belirlenen okul formasının bütünlüğünü bozan ve “genel eğitimin laiklik ilkesine uygun olmayan diğer kıyafet unsurlarını” kullanmasına izin verilmeyeceği hükme bağlandı.
ReklamKararda doğrudan “başörtüsü” veya “hicap” ifadeleri kullanılmadı. Ancak düzenlemenin sahadaki uygulanışı, tartışmanın yönünü değiştirdi.
BAŞÖRTÜLÜ ÖĞRENCİLER OKULA ALINMADI
Sumgayıt kentindeki 6 No’lu okuldan 29 Eylül’de yayılan görüntülerde başörtülü kız öğrencilerin okula alınmadığı bildirildi. Bazı öğrencilerin okuldan ağlayarak ayrıldığı görüntüler kamuoyuna yansıdı.
Dolayısıyla karar metninde başörtüsünün adı açıkça geçmese de, başörtülü öğrencilerin okula kabul edilmemesi uygulamada yasağın doğrudan sonucunu ortaya koydu.
Düzenleme bütün ülkede kadınların günlük yaşamda başörtüsü takmasını yasaklamıyor. Yasak ve kısıtlama, devlet genel eğitim kurumlarındaki öğrenci kıyafetleri üzerinden uygulanıyor.
NÜFUSUN YÜZDE 96’SI MÜSLÜMAN
Gelişmenin en çok tartışılan taraflarından biri ise Azerbaycan’ın dini yapısı oldu.
Azerbaycan Dinî Kurumlarla İş Üzere Devlet Komitesi’nin yayımladığı bilgilere göre ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 96’sını Müslümanlar oluşturuyor.
Buna karşılık Azerbaycan anayasal olarak laik bir devlet.
Azerbaycan Anayasası’nın 18’inci maddesinde dinin devletten ayrı olduğu belirtilirken, devlet eğitim sisteminin de laik karakter taşıdığı açıkça ifade ediliyor. Aynı anayasanın 48’inci maddesi ise vicdan ve din özgürlüğünü güvence altına alıyor.
KARARDA YAZMIYOR, UYGULAMADA VAR
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici noktası tam da burada ortaya çıkıyor.
Resmî kararda açık biçimde “başörtüsü yasaktır” denilmiyor. Bunun yerine laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafet unsurlarına izin verilmeyeceği belirtiliyor.
Ancak kararın ardından başörtülü öğrencilerin okula alınmaması, söz konusu hükmün başörtüsünü de kapsayacak şekilde uygulandığını gösteren ilk somut örneklerden biri oldu.
Sonuç olarak Azerbaycan’da ülke çapında genel bir başörtüsü yasağından değil, devlet okullarında öğrenciler açısından başörtüsünün fiilen yasaklanmasından söz etmek daha doğru görünüyor.
Nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan Azerbaycan’da yaşanan gelişme, din özgürlüğü, laik eğitim ve öğrencilerin eğitim hakkı üzerinden yeni bir tartışmanın da kapısını açmış durumda.
